Breendonk II: Mythen en Realiteiten
Lezing met Dimitri Roden
Dimitri Roden (Ugent en Cegesoma), voormalig historicus en conservator van het Fort van Breendonk, zal tijdens deze lezing dieper ingaan op de gevangenispopulatie, de bewakers en de leefomstandigheden in het kamp.
De laatste Duitse soldaten ontruimden het Fort van Breendonk vooraleer de Britse tanks begin september voorbij denderden en de stad Antwerpen bevrijdden. Lang zal het Fort niet leeg staan. Al op 4 september werden de eerste incivieken binnengebracht. Tot 10 oktober bleef het kamp in handen van tijdelijke verzetsgroepen. 750 personen verdacht van collaboratie met de vijand werden er in die periode opgesloten. Deze episode gaat de geschiedenis in als Breendonk II.
Tijdens de begindagen van de bevrijding ontstond er door het terugtrekken van de Duitsers een machtsvacuüm in het land. De rijkswacht en de politie waren onderbemand en werden vaak gewantrouwd. Het verzet had dankzij de geallieerde steun de meeste wapens in handen. Het was in die dagen het recht van de sterkste. Veel mensen hadden zwaar geleden tijdens de oorlog en hadden rekeningen te vereffen. In die omstandigheden kon een wild kamp als Breendonk ontstaan.
Het Fort van Breendonk had immers een sterke symboolwaarde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het een plaats van honger en terreur waar veel verzetsmensen het met hun leven bekochten. In collaboratiekringen kreeg het Fort eveneens een slechte reputatie door velen die er geschopt en geslagen werden. Denken we maar aan de beruchte uitspattingen van Jeanne Hoeckmans “Tante Jeanne” die er tal van vrouwen vernederde en kaalschoor.
Dimitri Roden (Ugent en Cegesoma), voormalig historicus en conservator van het Fort van Breendonk, onderzocht deze periode die interessante nieuwe inzichten opleverde. Hij zal tijdens deze lezing dieper ingaan op de gevangenispopulatie, de bewakers en de leefomstandigheden in het kamp. Waren het de zware gevallen van collaboratie die er vastzaten of eerder de kleinere garnalen? Zijn deze mensen nadien veroordeeld? Waren de bewakers zogenaamde “septemberweerstanders of hadden ze hun sporen in het verzet al verdiend? Was Breendonk II te vergelijken met andere wilde kamen of was het hier erger? Al deze vragen zullen in deze lezing proberen aan antwoord te krijgen. Nadien bestaat er de mogelijkheid om vragen te stellen.