FR EN DE
Gisteren

2016

BEDEVAART 20016

Op 21 september vond de jaarlijkse bedevaart plaats, in aanwezigheid van verschillende persoonlijkheden uit de politiek (Minister van Defensie, Mr. Steven Vandeput; Waals Minister van Budget, Mr. André Flahaut…), de diplomatie (de ambassadeurs van Duitsland, meneer Rudiger Lüdeking en van Groot-Brittannië, mevrouw Alison Rose…) en uit de militaire wereld (hoofd van de Generale Staf, generaal Marc Compernol, Generaal Militair Gebiedsbevelhebber voor het Vlaams Gewest, generaal-majoor Karel van der Auwera en nog vele anderen), alsook verschillende honderden personen. Daaronder bevonden zich talrijke kinderen en kleinkinderen van politieke gevangenen, gedeporteerden en oud-strijders.

Onder een stralende zon legden leerlingen van Nederlandstalige (VIBSO Waregem en het Atheneum van Anderlecht) en Franstalige (Sacré-Coeur van Ganshoren) scholen individueel een bloem neer ter herinnering van de tragedie die zich in het Fort van Breendonk ongeveer 75 jaar geleden afspeelde. Voordien hadden zij het Nationaal Gedenkteken met een gids bezocht en een getuige ontmoet: de heren Louis Boeckmans (oud-gevangene van Breendonk) en Paul Sobol (naar Auschwitz gedeporteerde Jood) konden zo hun ervaringen met de jongeren delen.

GEVECHTDUIKERS

Op dinsdag 30 september trainden de gevechtsduikers van het 11de bataljon van de Genie van Burcht in de slotgracht van het Fort van Breendonk. Tijdens hun oefeningen brachten zij verschillende voorwerpen naar boven, waaronder – tot onze grote verrassing – een oude brandweerhelm uit de stad van Luik ( !).

BEVRIJDING!  BELGEN IN DE DUITSE KAMPEN (02/04/2015 - 31/05/2016) 

 

Het Nationaal Gedenkteken van het Fort Breendonk herdenkt in 2015 de zeventigste verjaardag

 

van de bevrijding van de Duitse kampen.

 

1945 – 2015.  Bevrijding!  Na de oorlog erkent de Belgische staat zo’n 42.000 Belgen als politieke gevangene, waarvan 13.000 postuum.  Velen van hen worden gedeporteerd naar de Duitse kampen, onder andere vanuit Breendonk. In het spoor van oorlogscorrespondent Paul M.G. Lévy, zelf oud-gevangene van Breendonk en de latere voorzitter van het memoriaal, gaat de bezoeker “op zoek naar die gedeporteerde Belgen”.   

 

Wanneer Lévy in ’40 weigert om te werken onder het Duitse bewind, wordt hij gearresteerd en uiteindelijk een jaar lang vastgehouden in het Auffanglager Breendonk.  Na zijn vrijlating vlucht hij naar Londen om daar o.a. te werken voor ’Radio Belgique’ in de gebouwen van de BBC.  In 1944 slaagt hij erin om aangeworven te worden als oorlogscorrespondent bij de bevrijding van België.Samen met de cineast/fotograaf Raphaël Algoet volgt Lévy verschillende geallieerde troepen door België, Nederland en Duitsland. Ze laten zich leiden door de omstandigheden en persoonlijke interesses. Lévy en Algoet bezoeken vaak kampen en gevangenissen. Het eerste deel van de tentoonstelling behandelt enkele kampen en plaatsen die op hun route lagen: Bergen‑Belsen, Berchtesgaden, Dora-Mittelbau, Buchenwald, Dachau …  .Ook het fenomeen ‘deportatie’ wordt toegelicht.

 

Vanaf augustus ’45 reist Lévy als technisch adviseur voor het Belgische Commissariaat der Repatriëring (BCR) opnieuw door het Derde Rijk.  Deze keer zonder Algoet.  De nadruk ligt nu op het zoeken van (vermiste) Belgen en het verbeteren van de bijhorende procedures en repatriëring.  In samenwerking met de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid, Directie-generaal Oorlogsslachtoffers, wordt in het tweede deel van de expo de taak en de rol van het BCR uit de doeken gedaan. 

 

De tentoonstelling in het Nationaal Gedenkteken van het Fort Breendonk, gerealiseerd met de steun van de Nationale Confederatie van Politieke Gevangenen en Rechthebbenden (NCPGR), herdenkt de bevrijding en de zoektocht naar Belgen aan de hand van foto’s (uit het archief van CegeSoma), filmbeelden (uit het archief van de Cinematek en van de Médiathèque), objecten en artikels van Lévy’s reizen. Tegelijkertijd organiseert Kazerne Dossin een tentoonstelling waar het verhaal van de bevrijding van het kamp Buchenwald en de missie-van Zeeland centraal staat.

 

De dubbeltentoonstelling Bevrijding! Belgen in Duitse kampen is een samenwerking met Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (CegeSoma), het Nationaal Gedenkteken Fort van Breendonk en Kazerne Dossin.

 

‘Bevrijding!  Belgen in Duitse kampen.  In het spoor van oorlogscorrespondent Paul M.G. Lévy’ in een notendop.

 

De expositie is opgesteld in het Nederlands en Frans en richt zich tot een breed publiek. Ze bestaat uit 22 panelen op groot formaat, waarop ook foto’s en kaarten staan afgebeeld. Afzonderlijk worden een veertigtal vergrote foto’s getoond. Bovendien omvat ze zes vitrinekasten met uiteenlopende voorwerpen die betrekking hebben op het leven in de concentratiekampen en de reizen van Paul M.G. Lévy door het Derde Rijk.  Onuitgegeven beeldmateriaal en geluidsfragmenten, aangevuld met acht paspoppen, maken het verhaal van de bevrijding ‘Belgen in Duitse kampen’ tastbaar.

10 JANUARI 2016 : LEZING"BOEK DER KAMPEN"

Op zondag 10 januari om 11 uur zal Sis Van Eeckhout een lezing geven (in het Nederlands) over het door hem geactualiseerde en heruitgegeven 'Boek der Kampen'.  Dit meest complete overzicht van de Duitse concentratie- en uitroeiingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog is het levenswerk van Ludo van Eck (pseudoniem voor Ludo van Eeckhout, vader van Sis en zelf een gewezen gevangene van Dachau). Na de oorlog bezocht en bestudeerde hij alle kampen, opdat de onmenselijke gruwel van de nazi's nooit vergeten zou worden. Zijn missie leidde tot dit monumentale standaardwerk, dat sinds de jaren 1970 talloze herdrukken kende en dit jaar zowel inhoudelijk als qua fotografie in een modern kleedje gestoken.  In de namiddag wordt de lezing gevolgd door een boekenverkoop en signeersessie (13u) en een themarondleiding over 'Breendonk en de andere kampen' (14 tot 16u). 

                                                

Doorlopend (van 10 tot 17u) is er een gelegenheidscafetaria. 

Inkom: 3 euro (enkel lezing) / 7 euro (lezing + themarondleiding). 

Info en reservaties (= aanbevolen) via vrienden.amis@breendonk.be.

2015

JAARLIJKSE BEDEVAART


Op woensdag 23 september 2015 vond onder een open hemel de 71e jaarlijkse bedevaart plaats in het fort van Breendonk. Deze ging voor de eerste keer door op een weekdag, niet alleen omwille van budgettaire redenen maar ook om meer jongeren de kans te geven om zich op een woensdagnamiddag te verzamelen op de site van het fort. Dit jaar hebben twee scholen positief onze oproep positief beantwoord, namelijk GO! KA Klein-Brabant en het Institut Norte-Dame van Anderlecht. Een honderdtal jongeren van beide scholen hebben in de voormiddag het fort bezocht, waarna ze een oudgevangene hebben ontmoet die voor hen  

een indrukwekkende getuigenis heeft afgelegd. Baron Roger Coekelbergs sprak de Franstalige leerlingen toe, de heren Louis Boeckmans en Joseph Verbelen de Nederlandstalige. Twee andere oud-gevangenen, de heren Theophiel De Pauw en Lucien Landeloos, namen vervolgens aan de ceremonie deel. Helaas worden de rangen van de oud-gevangenen steeds dunner, waardoor het steeds belangrijker wordt om van hen de fakkel van de herinnering over te nemen opdat hun verhaal niet verloren gaat!

 

De ceremonie zelf werd vereerd met de aanwezigheid van de vertegenwoordiger van Zijne Majesteit de Koning, de minister van Defensie Steven Vandeput, de voorzitter van de Senaat Siegfried Bracke, de minister van Budget van de Fédération Wallonie-Bruxelles André Flahaut, alsook met de aanwezigheid van de ambassadeur van de Verenigde Staten Denise Campbell-Bauer en de ambassadeur van Duitsland Rüdiger Ludeking. Het muzikale gedeelte van de plechtigheid werd verzorgd door het muziekkorps van de marine en het koor van de Europese Unie. 

 

Met het oog op het doorgeven van de herinnering aan de jongere generaties, namen aan de plechtigheid ook scouts deel uit de twee gemeenschappen (voor Antwerpen : 205 Scouts Impessa, 1e FOS Sea-Scouts (Lange Wappen), 17de BSB – eenheid Pris Albert. Voor Brussel : CENS Academy/AFS). Zij legden bloemen neer aan de zijde van de autoriteiten, de verenigingen en de vriendenkringen van de kampen. Vervolgens legden ook de aanwezige leerlingen individueel een bloem neer aan de cenotaaf.

 

Alden-Biesen “Dreamscapes”

 

In 2015 neemt het Gedenkteken deel aan het kunstproject ‘Een grote famillie’. Deze tentoonstelling focust op het ruime concept van een ‘familie’. De expositie wil aan het publiek de verschillende vormen tonen die een familie kan aannemen en dit met zowel een wetenschappelijke als een artistieke benadering. De getoonde werken komen uit privé- en openbare collecties.

 

Ook de door het Gedenkteken bewaarde werken van Jacques Ochs over ”zijn familie” (de gevangenen van Breendonk) worden in Alden-Biesen tentoongesteld. Ochs, een tot het protestantisme bekeerde jood, werd aan aangehouden voor ‘raciale redenen’ en is een interessant personage voor de studie van het begrip ‘filosofische familie’. De werken van Ochs gaan vergezeld van een tekst van professor Joël Kotek, die de geschiedenis van Ochs plaatst in het kader van raciale theorieën, van de eugenetica en uitsluiting om zo de totale absurditeit van deze theorieën aan te tonen.

 

Tripadvisor 2015

 

Het Memoriaal  is verheugd om het Certificaat 2015 “uitstekend” nogmaals van Tripadvisor te hebben bekomen.  Dit certificaat is een beloning voor  alle lofberichten gepost door reizigers van Tripadvisor, na hun bezoek aan het Fort van Breendonk. Bij het lezen van de geposte berichten op de website, heerst er een quasi eensgezindheid over de kwaliteit van het bezoek dat wij aanbieden en de belangstelling voor het Memoriaal.

JACQUES FRYDMAN

 

Met grote droefheid melden we u het overlijden van de heer Jacques Frydman

 

De op 22 november 1923 te Brussel geboren Jacques Frydman wordt op 16 september 1940 samen met zijn vader en twee broers aangehouden als ‘Pools-joodse vijanden van Duitsland’. Na een kort verblijf in de gevangenis van Sint-Gillis wordt hij naar Breendonk gebracht. Op dat ogenblik is Jacques nog geen 17 jaar oud. Hij verblijft in kamer 1, een kamer die voorbehouden is voor joden, en werkt in het kamp als kleermaker. De familie Frydman wordt op 29 januari 1942 vrijgelaten. Jacques duikt na zijn vrijlating onder, maar zijn vader Herszel wordt voor een tweede keer aangehouden. Vader Frydman belandt in Auschwitz waar hij wordt vergast. In 1947 getuigt Jacques op het proces van Mechelen tegen zijn beulen.

 

Gedurende vele jaren is Jacques Frydman lid van de beheerraad van Breendonk en getuigt hij voor scholieren over datgene wat hij en zijn familie hebben meegemaakt. Hij is vereerd met de eretekens ridder in de kroonorde en ridder in de orde van Leopold II.

                        

Jacques Frydman is op 31 juli 2015 overleden.

PIERRE STIPPELMANS

Met grote droefheid melden we u het overlijden van de heer Pierre Stippelmans (geboren in Sint-Truiden op 22 januari 1925), Ridder in de kroonorde en Ridder in de orde van Leopold II

Aangehouden op 25 mei 1943 door de Feldgendarmerie in zijn geboortestad. Op dat ogenblik is hij lid van de Nationale Koninklijke Beweging. De krijgsraad van Hasselt (FK 681) wijst hem aan als Nacht- und Nebelgevangene. In Breendonk draagt hij het nummer 2098. Na drie maanden Breendonk (mei-augustus 1943) wordt hij gedeporteerd naar Essen, Esterwegen , Börgemoor, Gross Strehlitz, Gross Rosen en het concentratiekamp van Dora-Mittelbau.

De geallieerden bevrijden hem op 11 april 1945, waarna hij naar Sint-Truiden terugkeert.

                                            

Hij stierf op 7 mei 2015

 

INHULDIGING VAN DE TENTOONSTELLING "BEVRIJDING!  BELGEN IN DE DUITSE KAMPEN". 

 

Op maandag 30 maart 2015 huldigden kamervoorzitter Siegfried Bracke, senaatsvoorzitster Defraigne en minister van Defensie Steven Vandeput in het Nationaal Gedenkteken de tentoonstelling ‘Bevrijding! De Belgen in de kampen – In het spoor van Paul Lévy’ in. Het tweede luik van de dubbeltentoonstelling, getiteld ‘Bevrijding! De Belgen in de kampen – De missie-van Zeeland’ werd op donderdag 2 april officieel geopend in de kazerne Dossin door dhr. Patrick Dewael, gewezen Vlaams minister-president en kleinzoon van een politiek gevangene.

 

U kan deze dubbeltentoonstelling bezoeken tot 31 december 2015.

 

Victor Malbecq

 

Met grote droefheid melden we u het overlijden van de heer Victor Malbecq, één der laatste getuigen van Neuengamme en Wöbbelin. Hij was sinds 2011 beheerder van het Gedenteken.   Victor Malbecq was eveneens voorzitter van de Verbroedering van de vriendenkringen der nazi-concentratiekampen en -gevangenissen, voorzitter van de Belgische Vriendenkring van de Politieke Gevangenen en Rechthebbenden van het Concentratiekamp Neuengamme en voorzitter van de A.I.N. (Amicale Internationale Neuengamme). Hij stierf op 14 maart 2015.

 

STUDIEDAG "Bronnen en onderzoeksperspectieven i.v.m. het Militair gerecht’"

 

Op 30 april 2015 organiseerde de Koninklijke Militaire School (Brussel) een studiedag met als titel: ‘Bronnen en onderzoeksperspectieven i.v.m. het Militair gerecht’. Doel van de studiedag is om archivarissen, onderzoekers en het brede publiek kennis te laten maken met de bronnen van het militair gerecht. Historicus Dimitri Roden (Breendonk Memorial) hield op de studiedag een uiteenzetting met als titel ‘In de naam van het Duitse volk! Het Duitse krijgsgerecht en de toepassing van de doodstraf in bezet België’.

 

2014

INHULDIGING VAN DE TENTOONSTELLING "BEVRIJDING!  BELGEN IN DE DUITSE KAMPEN". 

 

Op maandag 30 maart 2015 huldigden kamervoorzitter Siegfried Bracke, senaatsvoorzitster Defraigne en minister van Defensie Steven Vandeput in het Nationaal Gedenkteken de tentoonstelling ‘Bevrijding! De Belgen in de kampen – In het spoor van Paul Lévy’ in.

 

Het tweede luik van de dubbeltentoonstelling, getiteld ‘Bevrijding! De Belgen in de kampen – De missie-van Zeeland’ werd op donderdag 2 april officieel geopend in de kazerne Dossin door dhr. Patrick Dewael, gewezen Vlaams minister-president en kleinzoon van een politiek gevangene.

 

U kan deze dubbeltentoonstelling bezoeken tot 31 december 2015.

 70ste jaarlijkse bedevaart van het Fort van Breendonk

 

Voor de zeventigste maal – de eerste bedevaart werd destijds georganiseerd op 22 september 1944, amper drie weken na de bevrijding van België – werd in het Gedenkteken hulde betoond aan de politieke oud-gevangenen van Breendonk.

 

Bij deze gelegenheid werden wij vereerd met de aanwezigheid van Zijne Majesteit Koning Filip.  Bij de aanwezige genodigden waren ook de ambassadeurs van Duitsland, dhr Eckard Cuntz en van de Verenigde Staten van Amerika, mevr. Denise Bauer, vertegenwoordigers van de ambassades van Frankrijk, Canada, Israël, Rusland, het Verenigd Koninkrijk, Tsjechië en Bulgarije. Voorts namen ook de ministers Sven Gatz (Vlaamse Regering), André Flahaut (Regering van  het Parlement van de Federatie Wallonië-Brussel), mevrouw Cathy Berx (gouverneur van de provincie Antwerpen) en de heer Eddy Bevers (burgemeester van Willebroek) aan de plechtigheid deel.

 

Na het aanwakkeren van de herinneringsvlam en de toespraken van de voorzitter van het Memoriaal, brachten luitenant-generaal bd Baudouin Somers en minister van Defensie en vice-eersteminister Pieter De Crem hulde aan de elf overlevende Breendonkgevangenen die op deze 70ste bedevaart aanwezig waren (Abdon BARDIAUX, Louis BOECKMANS, Jacques BURNIAT, Baron Roger COEKELBERGS, Paul DEPAUW, Julien DIERCKX, Jacques FRYDMAN, Lucien LANDELOOS, François MIGOM, Israël ROSENGARTEN, Pierre STIPPELMANS et Jozef VERBELEN). De overlevenden kregen uit handen van Zijne Majesteit Koning Filip een herinneringsmedaille die speciaal voor deze plechtigheid werd uitgegeven.

 

De plechtigheid werd voortgezet volgens het traditioneel scenario. Na het neerleggen van de bloemen werd de ceremonie afgesloten met een magnifieke interpretatie van de Europese Hymne en het Belgische volkslied door het koor van de Europese Unie en de Koninklijke Muziekkapel van de Belgische Luchtmacht.

 

Links naar de reportages van VRT, TVI, RTBT en RTL ;

 

http://www.rtbf.be/video/detail_pelerinage-a-breendonk?id=1959025     

http://www.rtl.be/videos/page/438.aspx?SearchedText=breendonk

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/regio/antwerpen/140928-breendonk-bevrijd

Zomerkamp in Breendonk            19.07.-01.08.2014

ASF België is een vereniging zonder winstoogmerk (vzw). Ze organiseert vredesdiensten van twaalf maanden in België. Elk jaar ontvangt ze een tiental vrijwilligers in verschillende projecten in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Daarnaast helpt onze organisatie kandidaten uit België die een vredesdienst willen doen in Duitsland. ASF België Vredesdienst deelt haar visie en waarden met haar Duitse zusterorganisatie Aktion Sühnezeichen Friedendienste (ASF, Actie teken van verzoening vredesdiensten). Aktion Sühnezeichen Friedendienste werd in 1958 door protestanten in Duitsland opgericht. Van begin af aan is ASF een oecumenische organisatie, die open staat voor andere religies en overtuigingen. De herinnering aan de misdaden, die gepleegd zijn ten tijde van het naziregime en de Tweede Wereldoorlg jegens vele groepen mensen in Europa, vormt voor ASF een motief om zich te engageren tegen alle soorten van discriminatie in de huidige tijd. ASF wil attent maken op de gevolgen van deze geschiedenis van terreur en geweld en richt zich tegen huidige vormen van antisemitisme, racisme en butensluiting van minderheden.

 

Tijdens dit zomerkamp hebben de vrijwilligers de kans gekregen om bezig te houden met de geschiedenis van twee wereldoorlogen in België. Onderhoudswerkzaamheden aan het gedenkteken en inhoudelijk werken rond de Eerste Wereldoorlog stonden op het programma.

Contact:

ASF België vzw
Vredesdienst
Jozef II-straat 174
1000 Brussel
BELGIË


Tel: +32 (0)2 234 68 27
Fax: +32 (0)2 231 14 13
belgien@asf-ev.de

21 Juli 2014, Koninklijk Park (Brussel)

 

Het Nationaal Gedenkteken van het Fort van Breendonk nam voor het eerst deel aan de viering van  de nationale feestdag in het park van Brussel. In het kader van 100 jaar Groote Oorlog hebben enkele honderden bezoekers onze stand bezocht, waar ze kennis maakten met het aanbod van Breendonk inzake de Eerste Wereldoorlog.

Tripadvisor 2014

Het Memoriaal  is verheugd om het Certificaat 2014 “uitstekend” van Tripadvisor te hebben bekomen.  Dit certificaat is een beloning voor  alle lofberichten gepost door  reizigers van Tripadvisor, na hun bezoek aan het Fort van Breendonk. Bij het lezen van de geposte berichten op de website, heerst er een quasi eensgezindheid over de kwaliteit van het bezoek dat wij aanbieden en de belangstelling voor het Memoriaal.

Inhuldiging van een Gedenkplaat (maart 2014)

Op maandag 10 maart 2014 ontving het Gedenkteken de rechthebbenden van drie personen die in 1944 in het Auffanglager zijn terechtgesteld. Aan de basis van dit bezoek ligt dhr. Grégory Célerse, historicus uit Nord-Pas-de-Calais en auteur van onder meer « La traque des résistants nordistes (1940-1944) ».

 De reden van hun bezoek aan de executieplaats van het Gedenkteken is buitengewoon : in 1944 werden zes Franse verzetsmensen, gekend als de groep-Allain , terdoodveroordeeld door het OFK 670 in Rijsel. De veroordeelden waren : ALLAIN Emile, DEBREMME Clément, GUELTON Jean, HANOTTE Robert, LELONG Gaston en PIlLARD Remy. Na hun veroordeling werden ze vervoerd naar Brussel, Vught, Antwerpen en uiteindelijk Breendonk. Op deze laatste plek vond op 1 maart 1944 hun terechtstelling plaats. Omdat deze gevangenen bij hun aankomst in het fort niet als gevangene geregistreerd werden, staan hun namen niet opgenomen in de registers met gevangenen. Hun naam ontbrak dan ook lange tijd op de gedenkplaat van de in Breendonk door de bezetter geëxecuteerde personen.


Meer dan 70 jaar later werden de zes namen toegevoegd aan die van de bijna 200 personen die tussen 1940 en 1944 in het kamp werden terechtgesteld. De inhuldiging ging gepaard met een plechtig moment.

                                 

Transport DA801

 

In het kader van een kortfilm over de laatste konvooien die in 1944 vanuit Breendonk zijn vertrokken, heeft historicus Jo Peeters in het Memoriaal filmopnames gemaakt. Deze opnames gebeurden in samenwerking met de NCPGR en scenarist Gert Van Dyck.

In het scenario laat een jonge joodse vrouw, op een aprilavond tussen de stations van Leuven en Tienen, een briefje glippen door het kleine raampje van haar wagon op transport DA801.  Het briefje is bedoeld voor haar broer, die ondergedoken leeft. Hierin neemt ze afscheid van hem en geeft ze te kenen wie haar verraden heeft... Deze scène werd opgenomen in deportatiewagon die in het fort van Breendonk staat opgesteld.

 

Filmopnames in Liezele

 

Op zaterdag 22 maart vonden in het fort van Liezele filmopnames plaats in het kader van de tentoonstelling over de Eerste Wereldoorlog die vanaf het najaar van 2014 in het fort van Breendonk zal plaatsvinden.

Het doel van de opnames was vast te leggen hoe de inhaalbare toegangsbrug het fort van Breendonk diende te beschermen tegen een vijandige aanval, maar meteen ook de eigen troepen in het fort moest proberen te houden. Een filmploeg van Defensie, onder leiding van kapitein Karen Bral, stond in voor de opnames, terwijl dhr. Marc Van Riet (voorzitter Fort Liezele vzw en auteur van het boek ‘Klein-Brabant in oorlog)’ de opnames van deskundige uitleg heeft voorzien. Om de sfeer van 1914 opnieuw tot leveren te kunnen brengen, hebben re-enactors van de ‘Levende geschiedenisgroep fort Liezele’ (http://www.everyoneweb.com/fortliezele9delinie)voor de camera getoond hoe de brug. toendertijd functioneerde.

 

2013



Wetenschappelijk onderzoek



Het project ‘Gedenkboek Breendonkgevangenen’ werd in 2011 gelanceerd. Het gedenkboek brengt expliciet de gevangenen van Breendonk in herinnering en sluit volledig aan bij de opdracht die het fort van Breendonk in 1947 bij zijn erkenning als Nationaal Gedenkteken van de wetgever kreeg: “alle nuttige maatregelen te nemen opdat het aandenken van het Fort van Breendonk alsook van de gebeurtenissen die er plaats vonden, levendig blijven in de geest van de Natie, haar burgerzin aanwakkere en de vaderlandlievende opvoeding van de jeugd bevordere”.


Het gedenkboek maakt de 3.600 personen die de gruwel van het Auffanglager Breendonk in de periode 1940-1944 ondergingen, op een overzichtelijke manier kenbaar. Alle dossiers van de politieke gevangenen (meer dan 7.000!), bewaard bij de Directie-generaal Oorlogsslachtoffers, werden systematisch door de historici van het Memoriaal bestudeerd. 


De officiële voorstelling van het boek vond plaats op woensdag 16 januari 2013 om 11u00 in de Senaat in aanwezigheid van mevrouw Sabine de Béthune, Voorzitster van de Senaat en de heer Pieter De Crem, Minister van Defensie en voogdijminister van het Gedenkteken.


2012


Fakkelloop (11 november 2012)



Op zondag 11 november vond de 27ste editie van de Fakkelloop plaats.  Als herdenking aan de vele gesneuvelden van de verschillende Wereldoorlogen kon de afstand tussen het Fort van Breendonk en de Congreskolom in Brussel, al lopend worden afgelegd.


Jaarlijkse Bedevaart (30 september 2012)



De plechtigheid, ter herdenking van de slachtoffers van het nazisme werd vereerd door de aanwezigheid van een Vertegenwoordiger van Z.M. de Koning, Generaal Jef Vande Put, vergezeld door tal van overheden waaronder de heer André FLAHAUT, Voorzitter van de Kamer, vertegenwoordigster van de federale regering, de heer Pieter DE CREM, Minister van Defensie, de heer Patrick DUPRIEZ, voorzitter van het Waalse Parlement, de Generaal Vlieger Gérard VAN CAELENBERGE, Chef Defensie, de Kolonel Stafbrevethouder Dirk VERHAEGEN, Militair Commandant van de Provincie Antwerpen, de heer Mark DE LAET, Burgemeester van Willebroek, en vele anderen


Erfgoeddag 2012 (zondag 22 april)



Filmvoorstelling in samenwerking met de CINEMATEK (Brussel):



    • "Bij het krieken van de dag", Marcel Roothooft, 1950, 17'

    • Film over het verzet in WO I & II in België

    • "Breendonck", Marcel Roothooft, 1945, 27'


Op de plaats van hun beproeving, beschrijven de overlevenden van de strafkolonie in het fort van Breendonk (tussen Brussel en Antwerpen) opgericht tijdens de Duitse  bezetting, hun martelaarschap en die van hun collega’s.


Gedraaid kort na het einde van de oorlog verwijzen deze twee films naar een heroïsche visie van de weerstand (verzet) tegen de nazi-onderdrukking. Hiermee passen ze perfect in het thema.


Rondleidingen  : “de helden” van Breendonk (12 van Senzeilles, Marcel Demonceau, Martial Van Schelle, Youra Livchitz, Arnaud Fraiteur,....)


Colloquium « Bestaat er een “geschikte leeftijd” om een “herinneringsoord” zoals Breendonk, Dossin of Auschwitz te bezoeken ? »



In het Imperial War Museum is een gedeelte van de afdeling « Holocaust » niet toegankelijk voor kinderen onder de 14 jaar of zelfs 16 (« misdaden tegen de menselijkheid »). Een deel van de oude tentoonstelling van het « Joods Museum van Deportatie en Verzet » in Mechelen was verboden toegang voor lagere scholen ,(onder de 12 jaar) voor dezelfde redenen terwijl Yad Vashem het bezoek onder de 12 jaar weigert indien de kinderen niet vergezeld zijn van een verantwoordelijke gids, maar voor een ingekort en hergeredacteerde versie... De vraag wordt geregeld aan het Memoriaal van Breendonk gesteld : vanaf welke leeftijd kan men het SS-Auffanglager-Breendonk bezoeken ? De vraag zou ook anders kunnen geformuleerd worden : zijn 10- tot 12-jarigen te jong om een herinneringsoord als Breendonk te bezoeken ? In welke mate kan een Nationaal Memoriaal, publieke instelling, zich veroorloven om de toegang te weigeren aan kinderen die vergezeld zijn van hun ouders, grootouders, die wel eens oud-gevangene van het fort zouden kunnen zijn en het verhaal wensen over te brengen aan hun kinderen, kleinkinderen ?

                                    

Het colloquium heeft plaats gevonden in het Brusselse Parlement op donderdag 22 maart 2012.


Met lezingen van: mevrouw Annette WIEVIORKA (historica, onderzoeksdirecteur CNRS, Parijs); dhr. Herman VAN GOETHEM (curatorKazerne Dossin, Universiteit Antwerpen), & mevrouw Marjan VERPLANCKE (Pedagogisch Verantwoordelijke, KazerneDossin); dhr. Luk SANDERS (filosoof, Universiteit Antwerpen) ; dhr. Jean-Yves HAYEZ (psychiater,Université catholique de Louvain) ; dhr. Philippe WOITCHIK (ethnopsychiater).


Tentoonstelling “Jacques Ochs & Wilchar” (september – maart 2012)



Wilchar, politiek afficheontwerper tijdens het interbellum, wordt gevangene nr.1939 in april 1943. Clandestien maakt hij bij zijn vrijlating 32 waterverfschilderijen die het harde dagelijkse leven in het kamp weergeven.


Jacques Ochs, gevangene nr. 56 van december 1940 tot januari 1942, gebruikte zijn talenten als karikaturist om een galerij van portretten van de gevangenen te schetsen. Hij voerde dit werk wel uit met de goedkeuring van de commandant van het kamp, majoor Schmitt. Hij slaagt er ook in om de meeste van zijn schetsen mee uit het kamp te smokkelen bij zijn vrijlating. Een 40-tal stuks zijn vandaag in het Fort tentoongesteld.

Deze uitzonderlijke getuigenissen over het leven van de gevangenen in het beruchte SS-Auffanglager Breendonk waren in de Levyzaal te bezichtigen.


2011



Boekvoorstelling “Het Fort van Breendonk: oorlog, mensenrechten en herinnering”.



Het boek, door Garant uitgegeven, werd in het fort voorgesteld door twee van de auteurs:

Dr. Sterkendries en Ceulemans , beide docenten verbonden aan het Departement Gedragswetenschappen (Leerstoel Filosofie) en Geschiedenis van de Koninklijke Militaire School.


Fakkelloop (11 november 2011)



Op vrijdag 11 november heeft de 26ste editie van de Fakkelloop plaatsgevonden.  Als herdenking aan de vele gesneuvelden van de verschillende Wereldoorlogen kon de afstand tussen het Fort van Breendonk en de Congreskolom in Brussel, al lopend worden afgelegd.


Jaarlijkse Bedevaart



De 67ste  bedevaart van het Fort van Breendonk vond plaats op zondag  25 september 2011.  Dit evenement stond in het teken van de 70ste  verjaardag van het eerste konvooi van de politieke gevangenen vanuit Breendonk naar Neuengamme. De plechtigheid werd  muzikaal opgeluisterd door De Koninklijke muziekkapel van de Gidsen en het Koor van de Europese Unie.


De plechtigheid, ter herdenking van de slachtoffers van het nazisme werd vereerd door de aanwezigheid van een Vertegenwoordiger van Z.M. de Koning, vergezeld door tal van overheden waaronder de heer André FLAHAUT, Voorzitter van de Kamer, mevrouw Annemie TURTELBOOM, Minister van Binnelandse Zaken, vertegenwoordigster van de federale regering, Zijn Excellentie de heer Jonathan BRENTON ambassadeur van het Verenigd Koninkrijk en vertegenwoordigers van de de Verenigde Staten en van Israël, de Generaal Charles-Henri Delcour, Chef van Defensie, de Commissaris-Generaal ad interim van de Federale Politie, de heer Paul  VAN THIELEN, de heer Willy DEMEYER, Eerste Vice-Voorzitter van de Senaat en vele anderen


Twee overlevenden getuigden: de heer Jozef CRAENINCKX, politiek gevangene en voorzitter van de Nationale Confederatie van de Politieke Gevangenen en Rechthebbenden en de heer Victor Malbecq, politiek gevangene en voorzitter van de Verbroedering van de Vriendenkringen der Nazi Concentratiekampen en Gevangenissen hebben een toespraak gehouden.

De heer CRAENINCKX wordt als weerstander gearresteerd in augustus 1944 te Meensel-Kiezegem en passeert in de gevangenissen van Leuven en Sint-Gillis alvorens hij bevrijd wordt.

De heer Victor MALBECQ, wordt ook als weerstander gearresteerd in augustus 1944 te Brussel en wordt in Neuengamme gedeporteerd (stamnummer 44.629) en dan vervoerd naar  Schandelah alvorens hij bevrijd wordt.


Theater in Breendonk : "Stück 3571"



WO II. De Duitsers bezetten België. Paul De Bruyne, 18, plakt samen met enkele vrienden pamfletten tegen de aanwezigheid van de Duitsers. Hij wordt gearresteerd. Hij weigert de namen van zijn vrienden te verraden en wordt naar het Fort van Breendonk gebracht. De levensomstandigheden zijn er verschrikkelijk. Amper eten, een onmenselijke werkdruk, miserabele hygïenische omstandigheden, slagen en folteringen. Maar het ergste is de angst omdat niemand weet of hij over een uur, of de volgende dag, of de volgende week, nog zal leven. Op elk moment kan iemand doodgeslagen worden, elke dag kan iemand terechtgesteld worden. Willekeur heerst.


Zovele jaren later lijkt het alsof de oorlog geen sporen heeft nagelaten. Nog weinigen willen er over praten. Misschien was het allemaal wel niet zo erg, is een gedachte die meer en meer veld wint.


Paul De Bruyne kan en wil de oorlog niet vergeten. Niet enkel om de vreselijke herinneringen, maar ook omdat zijn leven zonder de oorlog er gans anders zou uitgezien hebben.


Hoe gruwelijk oorlog wel is, mag nooit vergeten worden. Want zij die het nooit hebben meegemaakt kunnen de impact ervan op het maatschappelijke en persoonlijke leven amper inschatten. Daarom Stück 3571.


Acteur: Stefan De Waele.

Auteur & regie: Frans Ceusters

Duur: 65 minuten.


Open Monumentendag (11 september 2011)



Op zondag 11 september vindt de 23e uitgave van de Open Monumentendagen in Vlaanderen plaats.

Dit jaar werd als thema « Conflict » gekozen.


De gemeente Willebroek biedt getuigenissen zowel van de eerste als van de tweede wereldoorlog. Op het Willebroekse grondgebied vindt men nog een aantal overblijfselen of sporen van die oorlogen: het Fort Breendonk en de Firefly Shermantank te Klein-Willebroek zijn daar de twee meest markante voorbeelden van.


Op de Open Monumentendag is de toegang tot het Nationaal Gedenkteken van het Fort Breendonk gratis.


Het fort is zowel een getuige als een reliek van beide conflicten.

Om de Willebroekse bevolking de gelegenheid te bieden om zich die droeve geschiedenis uit een toch nog nabije verleden weer eigen te maken biedt het Cultureel Centrum “De Ster”, met de steun van het College van Burgemeester en Schepenen en het Gedenkteken, de inwoners van Willebroek uitzonderlijk de gelegenheid om de site gratis te bezoeken tijdens de Open Monumentendag.


De bezoekers krijgen o.m. toegang tot de slaapzalen van de gevangenen, het executieplein en de douches. Ze krijgen inzicht in het dagelijkse leven van die mannen en vrouwen dat vooral bestond uit geweld en dwangarbeid.


Het Nationaal Gedenkteken van het Fort Breendonk is een uitzonderlijke site die enig is zijn soort. Het is een bladzijde uit de geschiedenis van de tweede wereldoorlog en biedt de gelegenheid tot een ontroerend bezoek aan een oord van gedachtenis


Passieve getuigen. Schuldige getuigen” (lente-zomer 2011)



Tijdens de lente van 2011 zal de artiste uit de Elzas, Francine Mayran, een reeks schilderijen tentoonstellen rond het thema deportatie met als titel “Passieve getuigen. Schuldige getuigen”. Ze schildert de gedeporteerden, de overlevenden,...

Niettegenstaande ze geboren is na de Tweede Wereldoorlog, voelt Francine Mayran de nood om een spoor achter te laten van de Shoah, dit verleden waarin zoveel slachtoffers vielen, maar waar ook overlevenden en nakomelingen van zijn.

Zij stelt de verantwoordelijkheid in vraag van de getuigen van de geschiedenis. Door haar schilderijen, alsook door haar geschriften, wil zij aan de slachtoffers opniew hun statuut van man of vrouw teruggeven.


Door middel van haar teksten probeert ze opnieuw het woord te geven aan diegenen die er niet meer zijn. Ze wil hen voor ons opnieuw gestalte geven en ons vragen om nooit meer onze ogen te sluiten, om ons nooit meer te gedragen alsof de realiteit niet bestaat, om nooit meer een drama te laten gebeuren dankzij onze onverschilligheid.


In http://www.fmayran.com/sitev2/monde-7.html#men


Zoals ze zelf uitlegt: “Het gaat niet om de tragedie van het Joodse volk, niet om die van de zigeuners, het is onze eigen geschiedenis, het is de tragedie van alle oorlogen waarin mensen worden uitgeroeid, van alle onderdrukkingen, van elke vorm van terreur, van elk soort holocaust.”


Voordat de expositie werd getoond in het Memoriaal, werden reeds talrijke andere locaties aangedaan:

- Cultureel Centrum Franco- Allemand van Karlsruhe, september 2009

- Memoriaal Elzas-Moselle van Schirmeck, november 2009

- Raad van Europa, januari 2010

- Centre Mondial de la Paix te Verdun, juni 2010

- Centre Européen du Résistant Déporté au Camp du Struthof, van september tot december 2010

- Centre de la Tolérance Gaon de Vilna te Vilnius, januari 2011 tot maart 2011


Fototentoonstelling ‘Our World at war’ (24/01/2011 - 13/02/2011)



De internationale Rode Kruisbeweging heeft in 2009 een campagne gelanceerd die de aandacht vestigt op het leed dat berokkend wordt door oorlogen. Als onderdeel van deze campagne is een fototentoonstelling ‘Our World at war’ aan een internationale rondreis vertrokken. Deze fototentoonstelling is het resultaat van een samenwerking tussen het Rode Kruis en vijf gerenommeerde oorlogsfotografen en geeft individuele verhalen van verlies en lijden weer. Het Memoriaal, in samenwerking mat de Rode-Kruis Vlaanderen, heeft van 24 januari tot 13 februari 2011 het genoegen om deze rondreizende fototentoonstelling te ontvangen


Voorstelling van « Onderzoek » door de compagnie “Uitgezonderd” op 13 januari 2011.



Auteur: Peter Weiss

Bewerking & Regie: Bob Jennes & Lieve Vercauteren

Spel: Bjorn Haegeman, Pascal De Witte, Joris Van Damme, Nadine Van den Broeck, Lieve Vercauteren


Nooit vergeten. Een confronterende weergave van de Auschwitz-processen uit de jaren 60. De Holocaust op planken.

Actualiteit

Algemeen
Morgen
Vandaag
Gisteren

Bezoek aan het Gedenkteken

Wie zijn we
Het Gedenkteken
Geschiedenis
Virtueel bezoek (360°)
De kunstenaars

Frequently Asked Questions

Geschiedenis
Praktisch
Plan van het fort

Algemene inlichtingen

Openingsuren
Bereikbaarheid
Inkomprijzen
Begeleid bezoek
Restaurant
Fotograferen
Reglement van het bezoek

Leerkrachtenhoek

Inleiding
Praktische gegevens
Infrastructuur
De audiovisuele getuigenissen
Interactieve zaal
Gedenkboek
Plan van het parcours
Pedagogisch dossier
Seminaries
Bibliografie

Contacten en links

Guestbook
Contacteer ons
Links

Online reservering

Seminaries

Fototheek