FR EN DE
Wie zijn we?

Een herinneringsoord

De gruwel van het nazisme en de concentratiekampen hebben ook België niet gespaard. Het fort van Breendonk is hiervan een ontroerend en sprekend bewijs. Vandaag is het één van de best bewaarde kampen in Europa.

Een symbool

Breendonk is slechts een radertje in de concentrationaire wereld, een wereld waarin de menselijke waardigheid van geen tel meer was.

Tussen september 1940 en september 1944 verbleven ca. 3.600 gevangenen in Breendonk. Dit cijfer komt overeen met minder dan 10 procent van de ongeveer 40.000 politieke gevangenen die na de oorlog in België werden erkend. Het fort van Breendonk staat symbool voor het lijden en de dood van alle slachtoffers van het nazisme.

In het Gedenkteken staan urnen met daarin de assen van zij die de kampen niet hebben overleefd. Deze urnen komen uit Majdanek, Natzweiler, Neuengamme, Ravensbrück, Stutthof, Treblinka, Theresienstadt en Vught. Zij houden de herinnering levendig aan alle Belgen die tijdens hun deportatie in de nazi-kampen zijn omgekomen.

Een nobel doel

De geschiedenis van Breendonk, de oorlog en de conflicten in de naoorlogse periode zetten niet aan tot optimisme. Toch brengen wij een boodschap van hoop zoals die door de bezielers van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd beoogd. Ons doel: de rechten zoals die in de verklaring zijn bepaald, verdedigen en eerbiedigen.

Een open ontmoetingsplaats

Breendonk is een open oord dat zich in de eerste plaats richt tot al diegenen die op één of andere manier hebben gestreden voor de vrijheid, zich hebben verzet tegen de verdrukking of die het slachtoffer zijn geworden van blind racisme en fanatisme: oud-strijders, verzetslui, krijgsgevangenen, weggevoerden, joodse verzetslui en slachtoffers van de Shoah en nog vele anderen. Voorts richten wij ons tot iedereen die het democratisch ideaal onderschrijft.

Het is een plaats waar de historische banden tussen Vlamingen, Brusselaars, Walen en Europeanen kunnen worden aangehaald, onafhankelijk van onderlinge meningsverschillen en individuele belangen.

In dit kader halen wij graag de getuigenissen aan van twee oud-gevangenen die hebben verbleven in kamer 6.

Léon-Ernest Halkin, nummer 2470, professor in de geschiedenis aan de universiteit van Luik en verzetsman.

“Alle maatschappelijke klassen, alle beroepen, alle meningen zijn vertegenwoordigd. De Vlamingen vergeven de Walen geen Vlamingen te zijn, de handarbeiders misprijzen de intellectuelen niet al te zeer, en de gelovigen kunnen bidden zonder de ironie van de communisten uit te lokken. Een zelfde geest brengt al deze mensen nader tot elkaar en verenigt ze, gelijk als ze zijn voor de Duitsers en voor de dood. Ik durf het niet vaderlandsliefde noemen, maar wel vrijheidsdrang. Geleidelijk schept de gemeenschappelijke lijdensweg een waarachtige intimiteit; maatschappelijke scheidsmuren vallen neer, vooroordelen verdwijnen, wantrouwen vervliegt, en mooie vriendschappen worden gesmeed, ondanks het oneindig antipathieke kader waarin we moeten leven.”

De sfeer die de katholiek Halkin beschrijft, wordt bevestigd door de communist Jacques Grippa :

“De algemene indruk van de kamer waar ik verbleef was er één van een bewonderenswaardige samenhorigheid die mij nu nog ontroert. Arbeiders, ambachtslui en intellectuelen, gijzelaars, “burgerlijke” en gewapende weerstanders, ongelovigen en gelovigen, mannen van alle overtuigingen…Wij hadden een zelfde totale afwijzing van het nazisme en zijn barbaarse praktijken gemeen. Hebbelinckx, Moetwill, Jean Blume, Léon Halkin, Simonart, Norbert Van Eynden, Vital Delattre: ik zou ze allen moeten noemen, mijn vrienden van kamer 6.”

Het Gedenkteken is ook een plaats waar kunst een plaats heeft. Deze expressievorm laat de kunstenaar toe om de geschiedenis te verhalen. Verschillende artiesten hebben hun werk in het Gedenkteken tentoongesteld. Daarnaast worden er in het fort ook geregeld theaterstukken opgevoerd.

Pedagogisch centrum

Pedagogie is onze belangrijkste taak. Jaarlijks ontvangt het Gedenkteken 60.000 tot 65.000 leerlingen. Tijdens het bezoek bieden wij de jongeren die informatie aan die hen moet toelaten zich een nauwkeurig beeld te vormen van de geschiedenis. Een gecombineerd bezoek aan Kazerne Dossin in Mechelen laat het toe om naast de politieke vervolging - zoals die in Breendonk wordt belicht - ook de typische kenmerken van de raciale vervolging te belichten.

Het Gedenkteken organiseert ook seminaries die leerkrachten moeten toelaten om hun bezoek aan het Gedenkteken voor te bereiden.

Op onze website vindt u een « leerkrachtenhoek » waarin u verschillende documenten kan downloaden zoals een plan van het bezoek, audio-visuele getuigenissen en het pedagogisch dossier (in pdf-formaat).

Het Gedenkteken organiseert in de cinemazaal ook verschillende evenementen, onder meer toneelstukken, …

Cultureel centrum

De werken van Wilchar, Ochs en andere oud-gevangenen van Breendonk worden in het fort tentoongesteld. Het Gedenkteken staat open voor allerlei culturele manifestaties voor zover die in overeenstemming zijn met onze doelstellingen en ethische waarden.

Actualiteit

Algemeen
Morgen
Vandaag
Gisteren

Bezoek aan het Gedenkteken

Wie zijn we
Het Gedenkteken
Geschiedenis
Virtueel bezoek (360°)
De kunstenaars

Frequently Asked Questions

Geschiedenis
Praktisch
Plan van het fort

Algemene inlichtingen

Openingsuren
Bereikbaarheid
Inkomprijzen
Begeleid bezoek
Restaurant
Fotograferen
Reglement van het bezoek

Leerkrachtenhoek

Inleiding
Praktische gegevens
Infrastructuur
De audiovisuele getuigenissen
Interactieve zaal
Gedenkboek
Plan van het parcours
Pedagogisch dossier
Seminaries
Bibliografie

Contacten en links

Guestbook
Contacteer ons
Links

Online reservering

Seminaries

Fototheek